Logo BIP Logo ePUAP
Biuletyn Informacji Publicznej
herb jednostki
Urząd Miejski w Grudziądzu
System eBoi

eBoi
Jak załatwić sprawę?

II. Procedura tworzenia strategii rozwoju

1. Podstawy prawne pracy nad strategią

    Efektywne wykorzystanie planowania strategicznego powinno zakładać system ścisłego związku i spójności opracowań na wszystkich poziomach zarządzania czyli województwa, powiatu i gminy, tak pod względem metody sporządzania, jak i struktury problematyki. Taka konstrukcja systemu umożliwia zachowanie spójności i ciągłości polityki rozwoju, wpisanie ustaleń strategicznych w proces podejmowania decyzji, wprowadzenie zasad zintegrowanego planowania strategicznego oraz stworzenie mechanizmu doskonalenia metod opracowań planistycznych.
    Jeszcze do niedawna przepisy regulujące zasady funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego w zasadzie nie przewidywały takich możliwości. Przepisem, który w sposób ogólny wskazuje możliwość wieloletniego planowania i programowania rozwoju, jest art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym, do właściwości rady gminy należy uchwalanie programów gospodarczych.
    Podstawą prawną do opracowywania Strategii Rozwoju miasta Grudziądza jest Uchwała Rady Miejskiej nr XL/16/97 w sprawie przyjęcia Deklaracji Rozwoju Miasta „Grudziądz 2010”, którą Rada podjęła w dniu 19.03.97r. Zgodnie z uchwałą dokument ten stał się podstawą podejmowania krótkookresowych i długookresowych decyzji związanych z rozwojem miasta.

1. Metodologia prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Grudziądza

    Strategia Rozwoju Miasta to określenie celów przyszłości, do których dąży wspólnota samorządowa, a dzięki którym dokona się transformacji sytuacji obecnej na projektowaną. Samorząd gminy i mieszkańcy stają zatem przed trudnym oraz długotrwałym procesem budowania strategii rozwoju swojego miasta. Istnieje kilka sposobów konstruowania strategii. Samorząd grudziądzki wybrał metodę samodzielnego przygotowywania strategii z udziałem konsultantów zewnętrznych. Budowana jest ona na wiedzy i doświadczeniu samorządu, mieszkańców, środowisk lokalnych i ekspertów zewnętrznych, przy wykorzystaniu procedur i analiz strategicznych. W pracach strategicznych uczestniczyli przedstawiciele lokalnej społeczności, co nadało Strategii uspołeczniony charakter. Celem budowania strategii było jej wykorzystanie dla wytyczenia zadań prowadzących do rozkwitu społecznego i gospodarczego miasta.
Strategię sformułowano metodą społeczno-ekspercką. Eksperci Instytutu Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej z Warszawy pod kierunkiem naukowym Prof. dr hab. Elżbiety Wysockiej oraz konsultanci zespołu konsultacyjnego SKAN pod kierunkiem Krzysztofa Wasilewskiego z Warszawy, przygotowali specjalistyczne materiały, uwzględniające wszystkie ustalenia warsztatów społecznych.
Społeczny wymiar budowania strategii był realizowany w ramach ośmiu debat i warsztatów zespołów tematycznych oraz dwóch posiedzeń Rady Konsultacyjnej reprezentującej wszystkie środowiska miasta Grudziądza. Każda z debat w formie warsztatów strategicznych poświęcona była odrębnej grupie zagadnień. W warsztatach tematycznych udział wzięli specjaliści i przedstawiciele dziedzin, jak: teleinformatyka, bezpieczeństwo publiczne, ochrona zdrowia. Dyskusje były moderowane; w efekcie wypracowano kilka propozycji misji miasta, ponad 60 priorytetów oraz 600 wskazań podstawowych kierunków działania.

Przyjęcie metody społecznej i moderacyjnej dało następujące możliwości:

  • zgromadzenia opinii w formie reprezentatywnej liczby ankiet od uczestników na temat kierunków działań i podstawowych celów;
  • wymiany informacji pomiędzy uczestnikami procesu planowania strategicznego;
  • zrozumienia wzajemnych relacji i stosunków oraz umiejscowienia zgłaszanych propozycji w szerszym układzie;
  • uznanie potrzeby wyboru i dostrzegania potrzeb udziału w planowaniu lokalnej społeczności jako warunku powodzenia procesu rozwoju;
  • promocji działań strategicznych, promocji Strategii wśród lokalnych środowisk;
  • zwiększenia szans na realizację Strategii i jej wdrożenie;
  • wzrostu aktywności społecznej poprzez udział w publicznych debatach i warsztatach strategicznych.
3. Efekty procesu planowania strategicznego rozwoju miasta

    Opracowanie strategii rozwoju miasta przyniosło bardzo wymierne korzyści, którymi są:

  • określenie wyraźnej wizji przyszłości miasta;
  • ułatwienie w podejmowaniu bieżących decyzji skutkujących w przyszłości;
  • łatwiejsze pokonywanie problemów organizacyjnych i poprawa funkcjonowania różnych organizacji (instytucji), łagodzenie zmian środowiska zewnętrznego.
4. Etapy prac strategicznych

    Cykl pracy nad Strategią Rozwoju składał się z trzech podstawowych etapów:

  1. Przygotowanie i organizacja procesu, diagnoza - opracowanie raportu o stanie miasta. Określenie w jakim miejscu rozwoju znajduje się Grudziądz;
  2. Prace analityczno-diagnostyczne analiza uwarunkowań rozwojowych oraz formułowanie podstawowych kierunków rozwoju miasta przy współudziale Społecznej Rady Konsultacyjnej d/s Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza. W ten sposób rozpoczynał się proces włączenia społeczeństwa do tworzenia strategii rozwoju;
  3. Opracowanie Strategii Rozwoju miasta, formułowanie strategicznych programów gospodarczych - określanie stanów pośrednich i środków niezbędnych do ich osiągnięcia poprzez opracowanie obrazu miasta do 2015 roku.

W pierwszym etapie prac pracownicy samorządowi zbierali i opracowywali informacje o stanie miasta w każdej dziedzinie, niezbędne do przygotowania syntetycznego zbioru danych o mieście. Prace te zakończone zostały wydaniem tych danych w publikacji „Diagnoza prospektywna”. Strategia rozwoju gminy powinna utrwalić się w świadomości wszystkich mieszkańców miasta jako własny program działania, prowadzący ku lepszej przyszłości.
Dane zawarte w Diagnozie, stanowią materiał informacyjny do prowadzenia analiz uwarunkowań rozwojowych. W ten sposób rozpoczęte zostało opracowywanie strategii rozwoju Grudziądza. Wspólnie wypracowane cele wraz z planami operacyjnymi, poprzedzone sformułowaniem misji rozwojowej, przedstawione zostały do akceptacji Radzie Miejskiej Grudziądza.

Drugi etap rozpoczął się zainaugurowaniem działalności Społecznej Rady Konsultacyjnej d/s Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza, utworzonej spośród grona najbardziej wpływowych lokalnych liderów, cieszących się powszechnym autorytetem i zaufaniem. Przewodniczącym Rady został Prezydent Grudziądza Bożesław Tafelski. Rada składała się z ponad stu członków, którzy są autorami Strategii Rozwoju Miasta. Praca Rady polegała przede wszystkim na uzgadnianiu opinii i grupowym podejmowaniu kluczowych, najbardziej generalnych decyzji w sprawach przyszłości miasta.

Do trzeciego etapu zaproszeni zostali eksperci zewnętrzni. Studio Konsultingowe „SKAN” z Warszawy przygotowało analizę z wykorzystaniem istniejących materiałów, dokumentów i opracowań, przygotowaniem syntezy diagnozy oraz wstępnej wizji rozwoju miasta Grudziądza, szczegółowym opracowaniem ankiet w ramach analizy SWOT oraz określeniem celów i zadań strategicznego rozwoju miasta. Natomiast konsultant naukowy z Instytutu Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej w Warszawie prof. dr hab. Elżbieta Wysocka dokonała recenzji naukowej Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza, przeprowadziła konsultacje naukowe oraz sporządziła opinię naukową dotyczącą Strategii Rozwoju Miasta.
Prof. dr hab. E. Wysocka zaproponowała ujęcie następujących elementów w opracowaniu Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza:

1. Opis metodologii: podstawy prawne, wykorzystane materiały, metoda pracy.
2. Prognoza prospektywna:
  uwarunkowania zewnętrzne wynikające ze strategii województwa, otoczenia bliższego i dalszego, dokumentów rządowych uwzględniających procesy integracji;
  uwarunkowania wewnętrzne według sfer życia społecznego, gospodarczego, ekologii, infrastruktury technicznej;
  podstawowe problemy rozwoju;
  analiza SWOT;
3. Cele w układzie hierarchicznym i wizja przyszłości;
4. Kierunki rozwoju określone poprzez podstawowe problemy rozwoju ze wskazaniem zadań priorytetowych;
5. Realizacja strategii (budżet, środki pomocowe, środki zewnętrzne);
6. Monitoring realizacji Strategii.

Za koordynację procesu powstawania Strategii odpowiadał Wydział Strategii Rozwoju, Promocji i Integracji Europejskiej Urzędu Miejskiego w Grudziądzu. Prace autorskie i eksperckie koordynował Pełnomocnik Zarządu Miasta d/s Programów Unii Europejskiej Marek Dondelewski.

5. Główne zadania Społecznej Rady Konsultacyjnej d/s Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza i Zespołów tematycznych

Realizacja zaplanowanych zadań Rady wymagała:

  • planowania i konsultowania decyzji;
  • ustalania metod i narzędzi realizacji strategii;
  • wskazania instytucji pomocnych w planowaniu i realizacji stanów pośrednich (zadań);
  • weryfikacji założeń strategii w konsultacjach społecznych.

W ramach Rady działały cztery zespoły tematyczne zajmujące się sprawami:

  • gospodarczymi;
  • ekologiczno-turystycznymi i ochrony środowiska;
  • przestrzenno-infrastrukturalnymi;
  • społecznymi.

Do zadań zespołów należało m.in:

  • ustalenie i hierarchizowanie celów strategicznych rozwoju miasta, które zapisane muszą być w postaci harmonogramu realizacji konkretnych zadań wraz z określeniem branży, sposobu realizacji, odpowiedzialnych, terminu, formy docelowej i środków realizacji;
  • określenie misji (priorytetów i podstawowych wartości) dla Grudziądza do 2015 roku. Misje powstają w ogólnych branżach jako samodzielne dokumenty zawierające w sobie również diagnozę dla danej branży;
  • weryfikowanie i opiniowanie istniejących polityk branżowych i innych dokumentów kierunkowych;
  • ustalanie założeń dla nowych polityk branżowych i strategii sektorowych,
  • określenie mocnych i słabych stron miasta oraz szans i zagrożeń rozwoju (analiza SWOT);
  • zaproponowanie najsłuszniejszych spośród możliwych kierunków działania;
  • zbieranie dodatkowych danych;
  • zgłaszanie własnych propozycji rozwiązań;
  • współudział w redagowaniu dokumentów Strategii;
  • opracowanie harmonogramu i scenariuszy spotkań warsztatowych;
  • kierowanie procesem tworzenia analiz i opracowywania elementów Strategii;
  • zgłaszanie propozycji rozwiązań problemów zidentyfikowanych w mieście;
  • opracowywanie wyników kolejnych etapów prac nad Strategią, współredagowanie dokumentów Strategii.
6. Ustalenia Społecznej Rady Konsultacyjnej i Zespołów tematycznych.

    Społeczna Rada konsultacyjna d/s Strategii Rozwoju Miasta Grudziądza przyjęła koncepcję dokumentu „Diagnoza prospektywna” oraz zasady budowania strategii:

  • strategia musi powstawać i być weryfikowana w procesie społecznym przy aktywnym uczestnictwie lokalnych środowisk;
  • musi być zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju, przepisami po reformie administracji oraz z założeniami procesu integracji z UE;
  • powinna być spójna ze strategiami krajowymi, województwa;
  • musi być dokumentem pragmatycznym, tj. określać jak przekładać „cele” na konkretne działania;
  • powinna być zgodna w warstwie realizacyjnej ze schematem SMART, tj. zadania są konkretne (specific), mierzalne (measurable), uzgodnione (agreed), wykonalne (real), określone w czasie (timed);
  • wszystkie zadania wyznaczone do realizacji przez jednostki zależne od samorządu miasta muszą być podporządkowane i zgodne ze Strategią Miasta;
  • musi być dokumentem dynamicznym (weryfikowana 1 x w kadencji).

Wynikiem tych prac i przeprowadzonych dwóch tur warsztatów roboczych jest opracowanie analizy SWOT obejmującej silne i słabe strony miasta oraz szanse i zagrożenia stojące przed miastem.

7. Wykorzystane materiały i opracowania.

    W procesie opracowywania Strategii korzystano z następujących materiałów, opracowań i dokumentów źródłowych:

  • „Strategia Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego”, Bilans otwarcia, „Diagnoza prospektywna, Wizja rozwoju do 2010 roku”, Toruń, 2000;
  • „Deklaracja rozwoju - Grudziądz 2010”, Grudziądz, 1997;
  • „Analizy porównawcze dla celów strategii rozwoju”, opracowane przez Centrum Badań Regionalnych w Warszawie, Warszawa, 2000;
  • „Strategia rozwoju regionalnego i lokalnego po reformie administracyjnej państwa”, opracowana przez E. Wysocką i J. Kozińskiego, Warszawa, 2000;
  • „Strategiczne planowanie rozwoju gospodarczego gminy”, opracowane przez Agencję Rozwoju Komunalnego w Warszawie, Warszawa, 1997;
  • „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Grudziądza”, Grudziądz, 1998;
  • „Strategia Rozwoju Turystyki Grudziądza”, Grudziądz, 2000;
  • „Materiały projektu UE - Prelude”, Grudziądz, 2000;
  • „Strefa Rozwojowa VI Europejskiego Komunikacyjnego Korytarza TINA. Wyniki badawcze projektu Phare CBC/Interreg”, projekt finansowany przy wsparciu Unii Europejskiej z programu Phare/Interreg, Gdynia, 2000;
  • „Atrakcyjność inwestycyjna miast”. Raport Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, rozdział: „Ocena działalności marketingowej władz miasta”. Gdańsk, 2000.
  • „Pozyskiwanie wsparcia finansowego z funduszy przedakcesyjnych i strukturalnych”. Polska Fundacja im. Roberta Schumana, Warszawa 2000.
  • Ankieta „Grudziądz 2005”, Grudziądz, 1996;
  • Analiza SWOT, Grudziądz, 2000.

Strategia Rozwoju Miasta Grudziądza Grudziądz 2015

Załączniki do pobrania

Pobierz Rozpakuj
Pobierz spakowane pliki Rozpakuj pliki i pobierz

Metadane - wyciąg z rejestru zmian

Akcja Osoba Data
Dodanie dokumentu: Tomasz Kopczyński 05-03-2008 10:11
Osoba, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji: 05-03-2008
Ostatnia aktualizacja: Tomasz Kopczyński 06-03-2008 11:20